Bu içerik MMOZirve için hazırlanmıştır, Django ve genel backend mantığını yeni öğrenenler için basit ve anlaşılır şekilde anlatıyorum.
CRUD dediğimiz yapı aslında en temel veri işlemleridir. Açılımı Create (ekle), Read (oku), Update (güncelle) ve Delete (sil) şeklindedir. Yani bir sistemde veriyi oluşturma, görüntüleme, değiştirme ve kaldırma işlemlerinin tamamı CRUD mantığıyla çalışır. Mesela bir blog sistemi düşün; yeni yazı eklemek Create, yazıyı okumak Read, düzenlemek Update, silmek ise Delete işlemidir. Django tarafında bu yapı genelde Model + View + Template (MVT) düzeniyle birlikte kullanılır. Önce model tarafında veritabanı tablosunu oluşturursun. Sonra view kısmında bu veriyi ekleme, listeleme veya silme gibi işlemleri yazarsın. Template kısmı ise kullanıcının gördüğü arayüzdür. Özellikle Django ORM kullanıldığı için SQL yazmadan direkt Python kodu ile CRUD işlemleri yapılabilir.
Örnek olarak bir blog post sistemi kurduğunda “Post” modeli oluşturursun, admin panelden ya da form üzerinden veri eklersin, liste sayfasında okursun, düzenleme ekranında update yaparsın ve silme butonu ile kaydı kaldırırsın. Mantık aslında her projede aynıdır, sadece alan değişir. CRUD’u iyi anlamak backend tarafının temelini çözmek demektir. Çünkü API sistemleri, admin panelleri, kullanıcı yönetimi gibi her şey bunun üstüne kuruludur. Django öğrenirken ilk hedef kesinlikle CRUD mantığını oturtmak olmalı.
CRUD dediğimiz yapı aslında en temel veri işlemleridir. Açılımı Create (ekle), Read (oku), Update (güncelle) ve Delete (sil) şeklindedir. Yani bir sistemde veriyi oluşturma, görüntüleme, değiştirme ve kaldırma işlemlerinin tamamı CRUD mantığıyla çalışır. Mesela bir blog sistemi düşün; yeni yazı eklemek Create, yazıyı okumak Read, düzenlemek Update, silmek ise Delete işlemidir. Django tarafında bu yapı genelde Model + View + Template (MVT) düzeniyle birlikte kullanılır. Önce model tarafında veritabanı tablosunu oluşturursun. Sonra view kısmında bu veriyi ekleme, listeleme veya silme gibi işlemleri yazarsın. Template kısmı ise kullanıcının gördüğü arayüzdür. Özellikle Django ORM kullanıldığı için SQL yazmadan direkt Python kodu ile CRUD işlemleri yapılabilir.
Örnek olarak bir blog post sistemi kurduğunda “Post” modeli oluşturursun, admin panelden ya da form üzerinden veri eklersin, liste sayfasında okursun, düzenleme ekranında update yaparsın ve silme butonu ile kaydı kaldırırsın. Mantık aslında her projede aynıdır, sadece alan değişir. CRUD’u iyi anlamak backend tarafının temelini çözmek demektir. Çünkü API sistemleri, admin panelleri, kullanıcı yönetimi gibi her şey bunun üstüne kuruludur. Django öğrenirken ilk hedef kesinlikle CRUD mantığını oturtmak olmalı.
